به گزارش The Verge مایکروسافت امروز نسل سوم چیپ اختصاصی هوش مصنوعی خود را رونمایی کرد؛ چیپی که قرار است وابستگی این غول فناوری به GPUهای انویدیا را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. Maia ۳۰۰ که مخصوص بارهای کاری inference طراحی شده، از سال ۲۰۲۷ وارد محیط‌های تولیدی می‌شود و مایکروسافت قصد دارد خانواده Azure Maia را به استقرارهای چند گیگاواتی برساند تا به سیستم اصلی inference محصولات و سرویس‌های خودش تبدیل شود.
طبق اعلام رسمی مایکروسافت، Maia ۳۰۰ برای نیازهای جدید هوش مصنوعی مثل reasoning با کانتکست طولانی، مکالمات کم‌تأخیر و کارهای چندمرحله‌ای agentic بهینه‌سازی شده. اسکات گاتری، معاون اجرایی گروه کلود مایکروسافت، گفته این چیپ انتظار می‌رود ۴۰ درصد توکن بیشتر به ازای هر مگاوات نسبت به سیستم‌های مبتنی بر GPUهای پیشرو تولید کند. در پیکربندی کامل ۹۶ شتاب‌دهنده هم تا ۷ برابر throughput توکن در سطح رک نسبت به نسل قبلی (Maia ۲۰۰) ارائه می‌دهد.
معماری جدید این چیپ بر پایه طراحی multi-chiplet است. بخش compute روی فرآیند پیشرفته TSMC N2P ساخته شده تا بیشترین عملکرد به ازای وات را بدهد و بخش‌های کنترل حافظه و I/O روی دای‌های بهینه‌شده برای پهنای باند و هزینه قرار گرفته‌اند. هر شتاب‌دهنده از ۸ استک حافظه HBM4 با ظرفیت ۲۸۸ گیگابایت و پهنای باند ۱۸ ترابایت بر ثانیه بهره می‌برد و توان طراحی حرارتی آن حدود ۹۵۰ وات است. در سطح رک، ۹۶ عدد از این چیپ‌ها در پاکتی حدود ۱۶۷ کیلووات جای می‌گیرند و ظرفیت حافظه HBM کلی به حدود ۲۷.۶ ترابایت می‌رسد.
این حرکت بخشی از استراتژی بزرگ‌تر مایکروسافت برای کنترل بیشتر روی سخت‌افزار هوش مصنوعی خودش است. نسل قبلی یعنی Maia ۲۰۰ که اوایل سال ۲۰۲۶ معرفی شد، همین حالا در سرویس‌هایی مثل Microsoft Copilot، GitHub Copilot و Microsoft Foundry استفاده می‌شود. حالا با Maia ۳۰۰ شرکت می‌خواهد این خانواده را به ستون اصلی inference تبدیل کند و از وابستگی سنگین به انویدیا و تا حدی AMD فاصله بگیرد. ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، این را «بزرگ‌ترین شرط‌بندی تا به امروز روی سیلیکون اختصاصی خودمان» توصیف کرده است.
البته انتقال کامل زمان‌بر خواهد بود. تحلیل‌گران برآورد کرده‌اند که تا اوایل ۲۰۲۷ سهم Maia از هزینه‌های چیپ هوش مصنوعی مایکروسافت هنوز حدود ۱۰ درصد باشد، اما مسیر کلی کاملاً مشخص است: مایکروسافت مثل گوگل و آمازون می‌خواهد هرچه بیشتر روی سخت‌افزار خودش حساب کند تا هزینه‌ها را پایین بیاورد، کنترل بیشتری روی بهینه‌سازی داشته باشد و عرضه را از محدودیت‌های بازار GPUهای عمومی جدا کند.
جزئیات فنی بیشتر در پست رسمی بلاگ مایکروسافت و مقاله عمیق معماری Azure منتشر شده است. مایکروسافت قول داده در کنفرانس Ignite ماه آینده جزئیات بیشتری ارائه کند.
در مجموع، Maia ۳۰۰ فقط یک چیپ جدید نیست؛ نشانه‌ای از تغییر استراتژی زیرساخت هوش مصنوعی مایکروسافت است که می‌خواهد از مصرف‌کننده صرف سخت‌افزار دیگران به طراح و مقیاس‌دهنده اصلی سیستم‌های خودش تبدیل شود.
